เก็บเรื่องมาฝาก
บทวิเคราะห์ : วิทยุชุมชน...จุดเริ่มต้นการทำงานเพื่อสังคม
22 มิถุนายน 2552
พิมพิดา โยธาสมุทร เรียบเรียง
ชูชาติ เทศสีแดง บรรณาธิการ
รูปแบบการจัดทำวิทยุชุมชนดังกล่าวที่ยังคงมีความคลุมเครือ และเกิดคำถามว่า จะมีการจัดสรรคลื่นอย่างไรเพื่อให้เกิดประโยชน์อย่างสูงสุด รวมถึงที่สำคัญการดูแลตรวจสอบวิทยุชุมชนที่กระจายออกไปทั่วประเทศเหล่านี้จะจัดทำอย่างไร... สำนักข่าวแห่งชาติ จึงได้ติดตามงานเรื่องหลักเกณฑ์และวิธีการอนุญาตประกอบการกิจการวิทยุชุมชนชั่วคราว (วิทยุกระจายเสียงชุมชน) และชี้แจงขั้นตอนการเตรียมการเพื่อลงทะเบียนแจ้งความประสงค์ประกอบกิจการวิทยุชุมชน ณ ห้องประชุมแกรนด์ ไดมอนด์ บอลรูม อาคาร 9 ศูนย์การประชุมอิมแพค เมืองทองธานี เมื่อวันที่ 15 มิ.ย. ที่ผ่านมา โดย พ.อ.ดร.นที ศุกลรัตน์ ประธานคณะทำงานด้านกิจการวิทยุกระจายเสียงชุมชน ในคณะอนุกรรมการวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ คณะทำงานด้านกิจการวิทยุกระจายเสียงชุมชน ได้จัดประชุมชี้แจงร่างประกาศดังกล่าว โดยจัดให้มีการลงทะเบียนเพื่อขอเป็นผู้ทดลองออกอากาศ
งานดังกล่าวมีผู้ประกอบการวิทยุชุมชนในเขตกรุงเทพฯ และปริมณฑล จำนวนกว่า 1,200 ราย ที่เดินทางไปยื่นความจำนงเพื่อขึ้นทะเบียนขออนุญาตออกอากาศวิทยุชุมชน หลังจากคณะกรรมการกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กทช.) ได้ออกประกาศหลักเกณฑ์เพื่อให้วิทยุชุมชนกว่า 5,000 สถานีทั่วประเทศ มีกฎระเบียบรองรับ เพื่อแก้ไขปัญหาคลื่นแทรกรบกวนวิทยุอื่น และป้องกันการนำเสนอเนื้อหาที่ขัดต่อศีลธรรม กระทบต่อการปกครองในระบอบประชาธิปไตย
หากแต่ในการขึ้นทะเบียนขออนุญาตออกอากาศวิทยุชุมชนดังกล่าว ก็ยังเกิดข้อกังวลจากผู้ประกอบการถึงหลักเกณฑ์ในการขออนุญาตประกอบกิจการวิทยุชั่วคราวในเรื่องการห้ามไม่ให้มีการโฆษณา ที่ตามหลักการผู้ขออนุญาตจะต้องไม่แสวงหาผลประโยชน์ จึงมีการเกรงว่าอาจจะไม่สามารถทำได้ เนื่องจากการประกอบกิจการต้องมีค่าใช้จ่ายต่างๆ ดังนั้น สำนักข่าวแห่งชาติ จึงได้รวบรวมหลักเกณฑ์การจัดทำวิทยุชุมชนโดยสรุป ดังนี้
หลักเกณฑ์การจัดทำวิทยุชุมชน
การประกอบกิจการบริการชุมชนชั่วคราว (วิทยุกระจายเสียงชุมชน) ถือเป็นการส่งเสริมและสนับสนุนให้เกิดความเข้มแข็งในชุมชน และสนับสนุนการปฏิรูปสื่อตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2550 (มาตรา 47) รวมถึงเป็นการส่งเสริมสิทธิในการสื่อสารของประชาชน ทั้งในด้านการศึกษา วัฒนธรรม ความมั่นคงและประโยชน์สาธารณะอื่น รวมทั้งการมีส่วนร่วมในการดำเนินการสื่อมวลชนสาธารณะของภาคประชาชน
ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑ์การขอรับใบอนุญาตประกอบกิจการบริการชุมชน (วิทยุกระจายเสียงชุมชน) ผู้ขอรับจะต้องเป็นสมาคม มูลนิธิ นิติบุคคลที่จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายไทย และมีภูมิลำเนาอยู่ในพื้นที่ให้บริการ โดยต้องไม่ใช่หน่วยงานของรัฐ และมีวัตถุประสงค์ในการดำเนินงานเพื่อประโยชน์สาธารณะโดยไม่แสวงหากำไรในทางธุรกิจ หรือเป็น "กลุ่มคน” ในท้องถิ่นที่ไม่เป็นนิติบุคคล ซึ่งรวมตัวกันเพื่อสร้างความเข้มแข็งให้ชุมชน ตามลักษณะที่คณะกรรมการประกาศกำหนด
นอกจากนี้ “รูปแบบรายการ” ที่กำหนดไว้ในผังรายการ ต้องเป็นรายการข่าวสารหรือสาระที่เป็นประโยชน์ต่อชุมชนหรือท้องถิ่นในสัดส่วนไม่น้อยกว่าร้อยละ 70 เช่น รายการข่าวสาร รายการส่งเสริมความรู้ความเข้าใจในการปกครองในระบอบประชาธิปไตย รายการส่งเสริมการศึกษา จริยธรรม ศิลปวัฒนธรรม การให้ความรู้ ความเข้าใจในการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม คุณภาพชีวิตและสิ่งแวดล้อม โดยผู้รับใบอนุญาต ต้องมีหน้าที่ตรวจสอบรายการ โดยเฉพาะเนื้อหาที่ก่อให้เกิดการล้มล้างการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข หรือที่มีผลกระทบต่อความมั่นคงของรัฐ ความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน หรือลามกอนาจาร รวมถึงก่อให้เกิดผลกระทบทางจิตใจหรือสุขภาพของประชาชนอย่างร้ายแรง
ที่สำคัญและเป็นประเด็นถกเถียงในเรื่องการจัดทำวิทยุชุมชนนี้คือ ผู้รับใบอนุญาตต้องไม่หารายได้จากการโฆษณา (ตามมาตรา 21) ที่หมายถึง การดำเนินการโดยวิธีใดๆ ซึ่งมีเจตนาให้ผู้ฟังเกิดความต้องการบริโภคสินค้าหรือบริการนั้นๆ หากแต่ผู้รับใบอนุญาต สามารถมีรายได้หรือการสนับสนุนด้วยวิธีการที่ไม่ใช่การโฆษณา เช่น สนับสนุนการประกอบกิจการจากหน่วยงานของรัฐ รัฐวิสาหกิจ องค์กรอิสระ เป็นต้น แต่จะต้องไม่ใช่การกระทำที่มีลักษณะครอบงำการประกอบกิจการ
ทั้งนี้ ร่างประกาศหลักเกณฑ์การจัดทำวิทยุชุมชน เพื่อทดลองออกอากาศชั่วคราวและได้มีการขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการไปแล้วบางส่วนเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมานั้น ร่างประกาศหลักเกณฑ์ดังกล่าวคาดว่าจะประกาศในราชกิจจานุเบกษา ในต้นเดือนกรกฏาคมนี้ และเมื่อประกาศแล้วจะเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการวิทยุชุมชนมาลงทะเบียนภายใน 30 วันนับจากประกาศ หากไม่มาลงทะเบียนจะเป็นวิทยุชุมชนที่ไม่มีกฎหมายรับรอง ส่วนผู้ที่มาลงทะเบียนไว้แล้วจะได้รับสิทธิ์เป็นผู้ทดลองออกอากาศ 300 วัน ตามที่ร่างหลักเกณฑ์ระบุไว้ เพื่อให้คณะทำงานพิจารณาว่าเข้าข่ายเป็นวิทยุชุมชนหรือไม่ หากเข้าข่ายผู้ประกอบการสามารถยื่นขอใบอนุญาตชั่วคราวซึ่งมีอายุ 1 ปี โดยเสียค่าธรรมเนียม 500 บาท/ปี
ทั้งหมดนี้เป็นร่างหลักเกณฑ์ที่ผู้ประสงค์จะจัดทำวิทยุชุมชนต้องมีการศึกษาเพื่อให้สอดคล้องกับหลักเกณฑ์ที่กำหนด หากแต่ภายหลังการขึ้นทะเบียนดังกล่าวแล้ว หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะมีมาตรการในการเข้าควบคุมดูแลวิทยุชุมชนเหล่านี้อย่างไร ติดตามได้ในตอนต่อไป
ที่มา สำนักข่าวกรมประชาสัมพันธ์
แจ้งลบหัวข้อเงื่อนไขในการใช้บริการ
เว็บไซท์เปิดให้ทุกท่านตั้งหัวข้อกระทู้ เพื่อสอบถามความคิดเห็น จากเพื่อนสมาชิกท่านอื่นมีเงื่อนไข คือ
- เว็บบอร์ดมีการบันทึกข้อมูลผู้ใช้งาน มีระบบบันทึกไอพี ซึ่งสามารถสืบค้นไปยังผู้เขียนข้อความได้ กรุณาระมัดระวังในการเขียนข้อความซึ่งอาจก่อผลร้ายต่อตนเองและผู้อื่น
- กระทู้ที่สมาชิกตั้งหรือข้อความที่ท่านแสดงความคิดเห็น จะแสดงผลทันทีหลังการโพสต์ เว้นแต่ในกรณีที่มีความจำเป็น ข้อความที่โพสต์อาจจะไม่ขึ้นโดยอัตโนมัติ ( สมัครสมาชิกคลิกที่นี่ )
- ขอสมาชิกให้ความเคารพต่อสิทธิของผู้อื่นและตนเองในการแสดงความคิดเห็นต่อสาธารณะ โปรดงดเว้น การใช้คำหยาบคาย ส่อเสียด ดูหมิ่น กล่าวหาให้ร้าย สร้างความแตกแยก หรือกระทบถึงสถาบันอันเป็นที่เคารพ
- ข้อความ เนื้อหา รูปภาพ หรือ สิ่งอื่นใดที่เขียนหรือนำเข้าโดยสมาชิกแต่ละท่าน เป็นการแสดงความคิดเห็นของท่านเหล่านั้น ไม่ใช่มุมมองและความคิดเห็นของเว็บนี้ ทางเว็บไม่มีส่วนรับผิดชอบใดๆ และไม่สามารถนำไปอ้างอิงทางกฎหมายได้ กรุณาใช้วิจารณญาณและดุลยพินิจ
- ข้อความ เนื้อหา รูปภาพ หรือ สิ่งอื่นใดที่เขียนหรือนำเข้าโดยสมาชิกแต่ละท่าน ผู้นำเข้ายืนยันว่าการกระทำดังกล่าวไม่เป็นการละเมิดลิขสิทธิ์ หรือสิทธิอื่นใดเหนือสิ่งที่นำเข้าเผยแพร่ในเว็บ
- หากเนื้อหา หรือ ข้อความใดๆ ที่ท่านคิดว่าไม่เหมาะสม ท่านสามารถแจ้งลบได้ ทางทีมงานจะพิจารณาเพื่อลบข้อความเหล่านั้น ภายในระยะเวลาที่เหมาะสม ทางเว็บขอขอบคุณทุกท่านที่ช่วยตรวจสอบดูแล
- ผู้ดูแลเว็บไซท์ขอสงวนสิทธิ์ในการลบข้อความใดๆ ที่อาจก่อให้เกิดความเสียหายต่อบุคคลอื่น พิจารณาแล้วเห็นว่าไม่เหมาะสม โดยไม่จำเป็นต้องแจ้งให้ท่านทราบ
เนื่องจากความคิดเห็นที่แสดงด้านบนถูกส่งขึ้นโดยอัตโนมัติจากผู้อ่าน โปรดใช้วิจารณญาณในการอ่าน เจ้าของเว็บไซท์ ไม่จำเป็นต้องรับผิดชอบ หากข้อความในกระทู้ พาดพิงบุคคลอื่นในทางเสียหาย และหากพบข้อความที่ไม่เหมาะสม โปรดแจ้งทีมงานโดยด่วน เพื่อดำเนินการต่อไป